A+ A A-

Mihemmed Bekir

Hawar gülistana çanda kurdî ye. Gulistaneke gelekî geş û rengîn e. Bihna her gulekê, xweşikiya wê, rengê wê ne wek ya din e. Dema mirov dikeve nav vê gulistanê, dilê wî nagire ku tenê çend gulan bihin bike û yên din berde. Ne jî  kes dikare di aliyekî wê gulistanê keve û bi lez û bez, di aliyê din ra derkeve. Na, kes nikare xwe li hember spehîtî, delalî û bihna van gulan ragire.

Gelo ezê çawa ikaribim, bi kurtî, li ser vê gulistanê binivîsim? Çîroka her gulekê, bi serpilkî, ji xwendevanên hêja ra bibêjim?..  Na, ev yeka han, ne hesan e. Lê çareyeke din tine ye. Ji rojnamê ra holê gerek e. Bila ew gulên bihindar û delal, dilê xwe li me negirin.

Hawar kovara çanda kurdî ye. Xwedî û berpirsiyarê wê, rewşenbîr û ziman zanê bi nav û deng, mîr Celadet Alî Bedir-Xan bû. Hawar li Şamê derdiket, lê li hemî Kurdistanê dihate belavkirin û ji her aliyekî Kurdistanê jî, rewşenbîrên kurd jê ra nivîsar dişandin. Jimara pêşîn di 15 yê Gulana 1932 an da derket. Jimara dawîn, ya 57 an di 15 yê Tebaxa 1943 an da hate belavkirin.

Ordixanê Celîl

Ev hevpeyvîn di 20.9.1987 an de li bajarê Lenîngradê, li gel mamoste û nivîskari hêja Ordîxanê Celîl hatiye kirin. Ev hevpeyvîn bi film û teybi hatiye çêkirin. Ji ber dur ûtrejiya we min ev hevpeyvîn kurt kir. Mamosteyê Heja Ordîxanê Celîl, berî her tiştî em bi dîtina ta gelek kefxweş bûn,silav û evînin heval û hogiran me ji te re anîn. Mamosteye delal, ma tu dikarî bi kurtî li ser jiyana xwe û jiyana bave te Casime Celîl behs bikî?

Berî her tiştî ez jî gelek kêfxweş bûm ku min hûn dîtin û dîsan ez gelek dilşa bûm ku hûn vê hurmeta giring ji min re dikin. Silav û evînên min jî, ji heval û hogiran re bibin. Bi dîtina we dilê min gelek şabû. Em bi dîtina hevalên Kurd ji Swêd û ji Ewropayê pirr kêfxweş dibin.

Şoreş Zîrek

Ji bo ku bikaribin berdewamiya nivîsê di formata digital PDF'ê de bixwînin lînka Kurdistan Press, Hejmar 28, Rûpel 12, 11 Kanûn 1987 bitikînin.

 

Edip Karahan

Dêrikê bêtir bi Dêrika Çiyayê Mazî tête naskirin. Dêrikê di quntara çiyê de; çiyayên wê bi darên mazî xemilandiye, an jî xemilandîbû. Ji ber vê yekê ew îro bi vî navî tête navandin.

Dêrikê ji sala1882’an û vir de bûye bajar, hêdî hêdî lê roj bi roj mezin bûye. Ji aliyê dar û beran Dêrikê bi nav û deng e. Zeytûn, hinar û hijîrên Dêrikê ta bi îroj jî ji aliyê çîrokbêj û stiranbêjên kurd ve têne pesinandin. Ava bajêr hênik e, hewa wê xweş e, lawên wê zexim û mêrxasin. Keçên wê bejinzirav, spehî û şêrîn in. Dayikên wê lawên bi rûmet, welathez, îtiêrxas û şerker anîne dinyayê.

Yek ji van lawan Edîp Karahan e. Ev mêrxasê han sala 1930’an de hate dinyayê, xwend, xwe êşand û bû avûkat. Di ber xwendina xwe re ruhuyeteke welathesiyê pê re çê bû, rastiya welêt dît, û ji bo işyarkirin û pêşdexistina miletê xwe, dev ji navê xwe û malê dinyayê berda û xwe bi hemû hêza xweavête meydana şer.

Firat Cewerî

 

Erebê Şemo

Pey mirina nivîskar û rojnamevanê bi nav û deng Xelîlê Çaçan Mûradov, arşîwa wîda gelek miqale, helbest, poêm, pîês, sitiran û efrandinêdmayî ne neçapkirî man, ku ewî nivîsîne, berev kirine û veçêkirine.

Yek ji wana-miqala derheqa hîmdarekî lîtêratûra kurdêd Sovyetiyê Erebê Şemo Şamîlovdane. Iro, gidêdayî 90-saliya bûyîna Erebê Şemora, miqala Xelîl Murodovê remetî çap dikin ya bi semivîsara ‘ ‘Cimetek heyra wîda bû ’ \ ku sala 1979-a hatiye nivîsarê û derheqa karkirinaErebê Şemodane.

Temûrê Xelîl Muradov

 

Tahsin Taha

Stockholm'de tiyatro çalışmalarını sürdüren Fahrettin GERDİ, ünlü Kürt ozanı vesanatçısı Tahsin TAHA ile ilgili anılarını ANK gönüllü çalışanlarından F. Bawer'e anlattı. Aşağıda, konuşmanın, Kürtçenin Soranca lehçesinden Türkçeye çevirisin sunuyoruz.

Tahsin Taha, 15 Haziran 1941’de Dıhok iline bağlı Amedi kasabasında doğdu. 1949 yılında okula başladı. Başta müzik olmak üzere sanatla ilgilenmesi çocukluk yıllarından başlar. O dönemde, köy ve kasabalarda dolaşan seyyar gruplarca gösterilen filmler ve düzenlenen eğlencelerde türküler söyledi. 

Taha, o yıllarda söylediği türkülerden yalnızca ikisini hatırlayabiliyor:  “Were Hewiyamin ” ve “ Wey lê Dini Taha’nın sanatçı kişiliğinin gelişmesinde babasının rolü oldukça büyüktür. Bununla beraber, yakın çevresi, Taha’nın ozan ve sanatçı olmasına karşıydılar. Kürt sanatçılarının ve ozanlarının sık sık evlerine gelip gitmeleri de Taha’nın gelişmesinde önemli bir etken olmuştur. Dönemin ünlü ozan ve sanatçıları, Tahaların evlerini sık sık ziyaret ederler, konakladıkları gecelerde şarkılar ve türküler söylerlerdi. Bunlar arasında, M.Arif Cizrevi, Hesen Cizrevi, Ramazan Ciziri, Eziz Ezra, Arif Reşid ve Arif Şadılı gibi ünlü ozanlar da vardı. Öte yandan, Taha’nın isteği, eğilimi, yetenekleri ve tabii ki sesi sanatçı kişiliğinin gelişmesindeki başlıca etkenlerdi.

Taha, 1955’te liseye başladı. Lisenin düzenlediği gecelerde sahneye çıktı. Türküler söyledi. İlk türküsü, lisenin ikinci sınıfındayken plak yapıldı ve çok beğenildi. Okuduğu türkü ‘Eşkere Nakim idi.

1956 yılında politik nedenlerden dolayı okuldan atıldı. Ve iki yıl hapiste yattı. 1958’de A.Kasım’ın darbesinden sonra, yeniden okula döndü. Ozanlığı yanında tiyatro çalışmalarını da sürdüren Taha, ilk olarak “Yasemin” isimli bir oyun sahneledi. Daha sonra, Bağdat’ta Yüksek Tiyatro eğitimini bitirerek rejisör oldu.

  • Ji bo ku bikaribin berdewamiya nivîsê di formata digital PDF'ê de bixwînin lînka Kurdistan Press, Sayı 12, Sayfa 20, 17 Haziran 1987 bitikînin.

 

Diğer Makaleler...

  1. Ruşen Bedirxan